Akvaryumun camı yeşillenmeye başladı, su bulanık görünüyor ve dibe çökmüş yem artıkları var. İlk akla gelen soru genelde şu: "Suyu tamamen boşaltıp her şeyi yıkasam mı?" Cevap net bir hayır. Akvaryum temizleme, aslında kirli yüzeyleri parlatmaktan çok, akvaryumdaki biyolojik dengeyi bozmadan atıkları uzaklaştırma işidir. Aşağıda hem takvimi hem de sırasıyla ne yapılacağını bulacaksınız.
Çünkü akvaryumun temizliğini asıl yapan şey siz değil, filtre süngerlerinde ve kum/çakıl arasında yaşayan faydalı bakterilerdir. Bu bakteriler balıkların çıkardığı zehirli amonyağı zararsız hale getirir. Her şeyi boşaltıp musluk suyuyla yıkadığınızda bu bakteri kolonisini yok edersiniz ve akvaryum sıfırdan kurulmuş gibi davranır: amonyak yükselir, balıklar strese girer, cam bir hafta içinde yine yeşillenir. Yani "büyük temizlik" çoğu zaman sorunu çözmek yerine büyütür.
Balık yoğunluğuna ve akvaryum hacmine göre değişir ama yeni başlayan biri için şu takvim güvenli bir başlangıçtır:
| Sıklık | Yapılacak iş |
|---|---|
| Her gün | Yenmemiş yemi ve varsa ölü bitki yapraklarını al, balıkları gözle kontrol et, sıcaklığa bak |
| Haftada 1 | %20-25 su değişimi, dip sifonu, ön camın silinmesi |
| 2-4 haftada 1 | Filtre süngerinin akvaryum suyuyla çalkalanması, hortum ve çıkışların kontrolü |
| 2-3 ayda 1 | Dekor ve taşların yosunundan arındırılması, bitkilerin budanması, ısıtıcı ve termometrenin temizliği |
Küçük hacimli (20-40 litre) akvaryumlarda kirlilik daha hızlı birikir, haftalık su değişimini atlamamak gerekir. 100 litre üzeri, az balıklı ve bitkili akvaryumlarda haftada bir %15 bile yeterli olabilir.
Yosun; ışık, besin ve zamanın buluştuğu yerde çıkar. Akvaryum gün ışığı alan bir pencerenin önündeyse, lamba günde 10-12 saat yanıyorsa ya da balıklar fazla besleniyorsa temizlik ne kadar sık olursa olsun yosun geri gelir. Aydınlatmayı günde 6-8 saatle sınırlamak, yemi 2-3 dakikada bitecek kadar vermek ve düzenli su değişimi yapmak kalıcı çözümdür. Bitkili akvaryumlarda bitkilerin sağlıklı olması da yosuna besin bırakmadığı için işinizi kolaylaştırır.
Şart değil. Beyaz-süt gibi bulanıklık genellikle bakteri patlamasıdır ve yeni kurulan akvaryumlarda ya da aşırı beslemeden sonra görülür; su değişimi ve yemi azaltmak yeterlidir. Yeşil bulanıklık askıda yosun, kahverengi bulanıklık ise çoğunlukla dipten kalkan tozdur. Yani her bulanıklık için hortumu kapmak yerine rengine bakmak gerekir.